الملا فتح الله الكاشاني

4

تفسير خلاصه منهج الصادقين ( خلاصة المنهج ) ( فارسى )

و اسحق و موسى و عيسى عليهما السّلام انزال كرده چون نام عيسى مذكور شد انكار نبوت وى كردند و گفتند بخداى كه نميدانيم بدتر از دين شما و اهل دينى كم بهره‌تر از دنيا و آخرت از شما و دين شما آيه آمد . قُلْ يا أَهْلَ الْكِتابِ بگو اى جهودان هَلْ تَنْقِمُونَ مِنَّا انكار و عيب نميكنند ما را إِلَّا أَنْ آمَنَّا بِاللَّهِ مگر ايمان را كه ايمان آورده‌ايم به خدا وَ ما أُنْزِلَ إِلَيْنا و به آنچه بر ما فرستاده شده است يعنى قرآن وَ ما أُنْزِلَ مِنْ قَبْلُ و بانچه فرستاده شده است پيش از ما چون تورية و انجيل و ساير كتب وَ أَنَّ أَكْثَرَكُمْ فاسِقُونَ و بدرستيكه بيشترين شما فاسقانند . قُلْ هَلْ أُنَبِّئُكُمْ بِشَرٍّ مِنْ ذلِكَ بگو آيا خبر دهم شما را به بدتر از آنچه گفتيد كه دين شما بدتر اديانست مَثُوبَةً عِنْدَ اللَّهِ از روى پاداش كه ثابت است نزد خدا و آن مَنْ لَعَنَهُ اللَّهُ دين كسى است كه لعنت كرد خداى او را يعنى بدترين اين مقوله قبيحه كيست كه حق تعالى او را از رحمت خود دور كرد وَ غَضِبَ عَلَيْهِ و خشم گرفت بر او و آن يهودند كه هدف تير لعن و غضب خدا شده‌اند وَ جَعَلَ مِنْهُمُ الْقِرَدَةَ و ساخته است از ايشان بوزينگان يعنى مسخ كرده ايشان را بر صورت بوزينه چنانچه اصحاب السبت وَ الْخَنازِيرَ و خوكان چنانچه مائده عيسى كه در آخر اين سوره مذكور خواهد شد انشاء اللّه وَ عَبَدَ الطَّاغُوتَ و آنكس كه پرستيد طاغوت را مراد گوساله است يا پيشوايان ايشان كه از غايت فرمانبردارى ايشان را مانند معبودان باطل بودند أُولئِكَ آن ملعونان شَرٌّ مَكاناً بدتر از روى مكان و هر گاه مكانى كه موضع نشستن ايشانست بدتر باشد پس شرارهء ايشان از آن بيشتر باشد وَ أَضَلُّ عَنْ سَواءِ السَّبِيلِ و گمراه‌ترند از ميانه راه راست كه راه حق است و متوسط ميان غلو نصارى و قدح يهود در عيسى عليه السّلام بعد از آن در صفت حال منافقان ميفرمايد كه . وَ إِذا جاؤُكُمْ و چون بيايند منافقان جهود يا مطلق اهل نفاق قالُوا آمَنَّا گويند ايمان داريم همچو شما وَ قَدْ دَخَلُوا بِالْكُفْرِ وَ هُمْ قَدْ خَرَجُوا بِهِ و بتحقيق كه درميايند بكفر و ايشان بيرون ميروند بكفر يعنى در وقت دخول و خروج كفر با ايشانست و آنچه از تو شنيده‌اند در ايشان اثر نميكند وَ اللَّهُ أَعْلَمُ بِما كانُوا يَكْتُمُونَ و خداى تعالى داناتر است به آنچه هستند كه ميپوشند از كفر و نفاق و كينهء مسلمانان و ايشان را بر آن جزا خواهد داد . وَ تَرى كَثِيراً مِنْهُمْ يُسارِعُونَ